วิธีปลูกบัวอเมซอน
บัวอเมซอน เป็นไม้น้ำอีกชนิดหนึ่งที่ผมอยากแนะนำสำหรับคนที่กำลังเริ่มต้นปลูกไม้น้ำ เพราะจากประสบการณ์ถือว่าเป็นต้นไม้ที่ค่อนข้างแข็งแรง ปลูกไม่ยาก
และสามารถเจริญเติบโตได้ดีทั้งในอ่างน้ำ กระถางริมน้ำ รวมถึงนำไปปลูกในตู้ปลาได้ หากจัดสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมจุดเด่นของบัวอเมซอนคือใบสีเขียวขนาดใหญ่ รูปทรงคล้ายหัวใจหรือรูปไข่ เมื่อโตเต็มที่ก้านใบจะยาวและชูใบขึ้นเหนือผิวน้ำ ส่วนดอกมีสีขาวขนาดเล็ก เรียงอยู่ตามก้านดอกที่แทงขึ้นมาจากต้น ดูสวยละเอียดอ่อนแตกต่างจากดอกบัวที่เราคุ้นเคย
แม้ชื่อภาษาไทยจะเรียกว่า “บัวอเมซอน” แต่จริง ๆ แล้วต้นชนิดนี้ ไม่ใช่บัวหลวงหรือบัวสาย และชื่ออเมซอนก็ไม่ได้หมายความว่าจะต้องมีถิ่นกำเนิดเฉพาะในป่าอเมซอนเท่านั้น
รู้จักบัวอเมซอนให้มากขึ้น
บัวอเมซอนเป็นพืชในวงศ์ Alismataceae ซึ่งเป็นกลุ่มไม้น้ำและพืชชายน้ำ ลักษณะเด่นคือมีใบออกจากบริเวณโคนต้นเป็นกอ และสร้างก้านดอกยาวขึ้นเหนือผิวน้ำ
ชื่อที่พบในตำราและวงการไม้น้ำมาเป็นเวลานานคือ Echinodorus cordifolius ส่วนการจัดจำแนกทางพฤกษศาสตร์ในปัจจุบันมีการใช้ชื่อ Aquarius cordifolius ด้วย ดังนั้นหากค้นหาข้อมูลหรือเลือกซื้อต้นไม้ อาจพบชื่อทั้งสองแบบ
ต้นชนิดนี้สามารถเจริญได้ทั้งในสภาพน้ำตื้น พื้นที่ชื้นแฉะ และในสภาพที่ใบชูพ้นน้ำ จึงมักพบการปลูกประดับบริเวณอ่างบัว สวนริมน้ำ และตู้ไม้น้ำขนาดใหญ่
ลักษณะเด่นของบัวอเมซอน
- ใบสีเขียว ขนาดค่อนข้างใหญ่
- ใบมีลักษณะรูปไข่ถึงรูปหัวใจ
- ก้านใบยาวและแข็งแรง
- สามารถสร้างใบทั้งใต้น้ำและเหนือผิวน้ำได้
- มีช่อดอกยาวแทงออกจากกลางต้น
- ดอกมีสีขาว ลักษณะละเอียดอ่อน
- บริเวณก้านช่อดอกสามารถเกิดต้นอ่อนได้
- เป็นไม้น้ำที่ค่อนข้างแข็งแรงเมื่อได้รับแสงและธาตุอาหารเหมาะสม
ประโยชน์ของบัวอเมซอน
1. ใช้เป็นไม้ประดับในอ่างหรือสวนน้ำ
บัวอเมซอนมีใบสีเขียวขนาดใหญ่ ทำให้เหมาะกับการนำมาปลูกเป็นไม้ประดับบริเวณอ่างน้ำ บ่อปลา หรือพื้นที่ชื้นในสวน สามารถสร้างบรรยากาศแบบธรรมชาติได้ดี
2. ใช้ตกแต่งตู้ปลา
พืชในกลุ่มนี้ได้รับความนิยมในวงการไม้น้ำ เพราะมีทรงพุ่มสวย ใบสีเขียว และระบบรากแข็งแรง สามารถใช้เป็นฉากหลังหรือเป็นต้นไม้หลักในตู้ปลาขนาดกลางถึงใหญ่ได้
อย่างไรก็ตาม บัวอเมซอนชนิดที่โตเต็มที่สามารถมีขนาดค่อนข้างใหญ่ จึงควรพิจารณาขนาดของตู้ก่อนนำมาปลูก
3. ช่วยสร้างที่หลบซ่อนให้สัตว์น้ำ
ใบและรากของไม้น้ำสามารถสร้างพื้นที่หลบซ่อนให้ปลาและสัตว์น้ำขนาดเล็ก รวมถึงเพิ่มพื้นที่ให้สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กในระบบนิเวศของตู้ปลาอาศัยอยู่
4. ใช้ขยายพันธุ์เป็นต้นใหม่ได้ง่าย
เมื่อบัวอเมซอนโตเต็มที่และสร้างช่อดอก บริเวณก้านดอกสามารถสร้างต้นอ่อนขึ้นมาได้ เราสามารถนำต้นอ่อนเหล่านี้ไปปลูกต่อเป็นต้นใหม่ จึงเหมาะสำหรับคนที่ต้องการขยายพันธุ์ไม้น้ำไว้ใช้เอง
วัสดุที่ใช้ปลูกบัวอเมซอน
- กระถางหรือภาชนะที่ไม่มีรูระบายน้ำ
- ดินเหนียวหรือดินท้องนา
- ต้นบัวอเมซอนที่แข็งแรง
- ปุ๋ยสำหรับไม้น้ำหรือปุ๋ยฝังดิน
- น้ำสะอาด
- กรวดหรือทรายหยาบสำหรับโรยหน้าดิน หากต้องการลดปัญหาดินฟุ้ง
วิธีปลูกบัวอเมซอนในกระถาง
- เตรียมกระถางหรือภาชนะที่มีขนาดเหมาะกับต้นและไม่มีรูระบายน้ำ
- ใส่ดินเหนียวหรือดินท้องนาลงไปประมาณ 8–15 เซนติเมตร ตามขนาดของกระถาง
- ทำหลุมตรงกลางและนำรากของบัวอเมซอนวางลงบนดิน
- กลบรากด้วยดินอย่างเบามือ โดยไม่ควรฝังส่วนโคนหรือยอดกลางต้นลึกเกินไป
- หากใช้ปุ๋ยฝังดิน ให้ฝังห่างจากโคนต้นและใช้ตามอัตราที่ผลิตภัณฑ์กำหนด
- อาจโรยกรวดหรือทรายหยาบบาง ๆ บนหน้าดินเพื่อช่วยลดการฟุ้งของดิน
- ค่อย ๆ เติมน้ำลงในกระถางเพื่อไม่ให้ดินกระจาย
- นำกระถางไปวางในบริเวณที่ได้รับแสงเพียงพอ
บัวอเมซอนต้องการแสงมากแค่ไหน
บัวอเมซอนต้องการแสงค่อนข้างมาก โดยเฉพาะต้นที่ปลูกกลางแจ้งและต้องการให้ต้นสมบูรณ์จนสามารถออกดอกได้
สามารถวางในบริเวณที่ได้รับแสงแดดหลายชั่วโมงต่อวัน แต่หากต้นเดิมถูกเลี้ยงอยู่ในร่มหรือเรือนเพาะชำ ไม่ควรย้ายไปตั้งกลางแดดจัดทันที เพราะใบอาจเกิดอาการไหม้ได้ ควรค่อย ๆ เพิ่มปริมาณแสงให้ต้นปรับตัว
เมื่อได้รับแสงและธาตุอาหารมาก บัวอเมซอนอาจเร่งสร้างก้านและใบชูขึ้นเหนือผิวน้ำ ซึ่งเป็นลักษณะการเจริญเติบโตตามธรรมชาติของพืชชนิดนี้
การให้น้ำบัวอเมซอน
หากปลูกในกระถางน้ำหรืออ่าง ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนน้ำทั้งหมดเป็นประจำ เพียงรักษาระดับน้ำไม่ให้แห้ง โดยเฉพาะในช่วงอากาศร้อน
- เติมน้ำเมื่อระดับน้ำลดลง
- หากน้ำยังใสและไม่มีกลิ่น ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนทั้งหมด
- หากมีเศษใบเน่าควรนำออกทันที
- หากน้ำเริ่มเสียหรือมีกลิ่น ควรเปลี่ยนน้ำบางส่วน
การให้ปุ๋ยบัวอเมซอน
บัวอเมซอนเป็นพืชที่ใช้ธาตุอาหารจากระบบรากค่อนข้างมาก จึงควรมีดินหรือวัสดุปลูกที่มีธาตุอาหารเหมาะสม หากปลูกในกระถางสามารถใช้ปุ๋ยสำหรับไม้น้ำหรือปุ๋ยชนิดฝังดินได้
ไม่จำเป็นต้องใส่ปุ๋ยทุก 1–2 สัปดาห์เสมอไป เพราะปุ๋ยแต่ละชนิดมีความเข้มข้นและระยะเวลาการปลดปล่อยธาตุอาหารต่างกัน ควรใช้ตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์
ปลูกบัวอเมซอนในตู้ปลาได้ไหม
สามารถปลูกได้ แต่ควรเลือกตู้ที่มีพื้นที่เหมาะสม เพราะบัวอเมซอนเป็นพืชที่มีศักยภาพในการเจริญเติบโตค่อนข้างใหญ่ หากได้รับแสงและอาหารเพียงพอ ใบอาจขึ้นถึงผิวน้ำและสร้างใบเหนือผิวน้ำในที่สุด
เมื่อนำต้นที่เคยปลูกแบบใบพ้นน้ำไปลงตู้ปลาแบบจมน้ำทั้งหมด ใบเดิมบางใบอาจเหลืองหรือเสื่อมลงในช่วงแรก นั่นไม่ได้หมายความว่าต้นตายเสมอไป หากรากและโคนต้นยังแข็งแรง ต้นอาจสร้างใบชุดใหม่ที่ปรับตัวเข้ากับการอยู่ใต้น้ำ
อยากให้บัวอเมซอนมีใบเล็ก ควรทำอย่างไร
ไม่แนะนำให้ทำให้ต้นแคระโดยการอดปุ๋ยอย่างรุนแรง เพราะอาจทำให้ต้นอ่อนแอและเกิดปัญหาขาดธาตุอาหาร
หากต้องการปลูกในตู้ปลาและควบคุมขนาด สามารถใช้วิธีดังนี้
- เลือกต้นหรือสายพันธุ์ที่มีขนาดเล็กตั้งแต่แรก
- ตัดใบขนาดใหญ่หรือใบที่พยายามชูขึ้นเหนือผิวน้ำออกเป็นระยะ
- ควบคุมแสงและธาตุอาหารให้อยู่ในระดับเหมาะสม ไม่มากเกินไป
- ใช้ตู้ที่มีความลึกและพื้นที่เหมาะกับขนาดของต้น
ถ้าต้องการไม้น้ำทรงคล้ายกันแต่มีขนาดเล็กสำหรับตู้ขนาดเล็ก การเลือกพันธุ์หรือชนิดที่มีขนาดกะทัดรัดตั้งแต่ต้นจะเหมาะกว่าการพยายามบังคับให้บัวอเมซอนต้นใหญ่แคระลง
วิธีขยายพันธุ์บัวอเมซอน
หนึ่งในความน่าสนใจของบัวอเมซอนคือสามารถสร้าง ต้นอ่อนบนก้านช่อดอก ได้ เมื่อช่อดอกเจริญเต็มที่ เราอาจเห็นต้นเล็ก ๆ เริ่มแตกใบและรากบริเวณข้อของก้าน
ไม่ควรรีบตัดต้นอ่อนทันทีที่เห็นใบแรก ควรรอให้ต้นอ่อนมีใบหลายใบและเริ่มสร้างรากของตัวเองก่อน หลังจากนั้นจึงตัดแยกจากก้านแม่และนำไปปลูก
ขั้นตอนขยายพันธุ์จากต้นอ่อน
- รอให้ต้นแม่สร้างก้านช่อดอก
- สังเกตบริเวณข้อของก้านว่ามีต้นอ่อนเกิดขึ้นหรือไม่
- รอจนต้นอ่อนมีใบและรากแข็งแรงพอสมควร
- ใช้กรรไกรสะอาดตัดต้นอ่อนออกจากก้าน
- นำรากปักลงในดินหรือวัสดุปลูกสำหรับไม้น้ำ
- รักษาระดับน้ำและแสงให้เหมาะสมในช่วงแรก
ปัญหาที่พบบ่อยในการปลูกบัวอเมซอน
ใบเหลือง
ใบเก่าที่เหลืองเป็นครั้งคราวถือเป็นเรื่องปกติ แต่หากใบใหม่เริ่มเหลืองจำนวนมาก ควรตรวจเรื่องแสง ธาตุอาหาร และสภาพระบบราก
ใบละลายหลังนำลงตู้ปลา
ต้นที่เดิมถูกเพาะเลี้ยงแบบใบพ้นน้ำอาจทิ้งใบเดิมบางส่วนเมื่อถูกนำไปจมน้ำทั้งหมด ควรตัดเฉพาะใบที่เน่าหรือเสียออก และรอดูการสร้างใบใหม่ก่อนตัดสินว่าต้นตาย
ใบใหญ่จนเต็มตู้
เป็นลักษณะที่สามารถเกิดขึ้นได้กับบัวอเมซอน หากตู้มีพื้นที่จำกัด ควรตัดใบเก่าหรือใบที่ขึ้นถึงผิวน้ำออกเป็นระยะ หรือเปลี่ยนไปใช้พืชชนิดที่มีขนาดเล็กกว่า
ไม่ออกดอก
หากปลูกกลางแจ้งแล้วไม่ออกดอก อาจเกิดจากแสงไม่เพียงพอ ต้นยังไม่สมบูรณ์ ระบบรากมีพื้นที่น้อย หรือขาดธาตุอาหาร การปลูกให้ต้นได้รับแสงและอาหารอย่างเหมาะสมจะช่วยเพิ่มโอกาสสร้างช่อดอก
สรุปวิธีดูแลบัวอเมซอน
- แสง: ต้องการแสงค่อนข้างมาก แต่ควรปรับแดดอย่างค่อยเป็นค่อยไป
- น้ำ: ชอบสภาพชื้นแฉะและสามารถเจริญในน้ำได้
- ดิน: ใช้ดินเหนียวหรือวัสดุปลูกที่ยึดรากและมีธาตุอาหาร
- ปุ๋ย: ใช้ปุ๋ยสำหรับไม้น้ำหรือปุ๋ยฝังดินตามอัตราที่เหมาะสม
- ตู้ปลา: เหมาะกับตู้ที่มีพื้นที่พอ เพราะต้นสามารถโตได้ค่อนข้างใหญ่
- ขยายพันธุ์: สามารถแยกต้นอ่อนที่เกิดบนก้านช่อดอกไปปลูกต่อได้
จากที่ได้ลองปลูก ผมมองว่าเสน่ห์ของบัวอเมซอนคือความแข็งแรงและรูปทรงของต้นที่เปลี่ยนไปตามสภาพแวดล้อม จากต้นเล็ก ๆ สามารถแตกใบขนาดใหญ่และสร้างก้านดอกสีขาวขึ้นมาให้ชมได้ และเมื่อมีต้นอ่อนเกิดขึ้นบนก้านดอกก็สามารถนำไปขยายพันธุ์ต่อได้อีก
- เป็นไม้น้ำที่ค่อนข้างแข็งแรงและดูแลง่าย
- ปลูกได้ทั้งในอ่างน้ำ บริเวณชายน้ำ และตู้ปลา
- มีใบเขียวขนาดใหญ่และดอกสีขาวสวย
- สามารถสร้างต้นอ่อนบนก้านช่อดอกได้
- ขยายพันธุ์ต่อได้ง่ายเมื่อได้ต้นอ่อนที่แข็งแรง
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับบัวอเมซอน
1. บัวอเมซอนปลูกในตู้ปลาได้หรือไม่?
ปลูกในตู้ปลาได้ แต่ควรมีพื้นที่เพียงพอ เพราะบัวอเมซอนสามารถโตและมีใบขนาดใหญ่ได้ เมื่อนำต้นที่เคยปลูกแบบใบพ้นน้ำมาจมน้ำทั้งหมด ใบเดิมบางใบอาจเหลืองหรือละลายก่อนที่ต้นจะสร้างใบใหม่ที่เหมาะกับสภาพใต้น้ำ
2. ทำอย่างไรให้บัวอเมซอนออกดอก?
ควรให้ต้นได้รับแสงเพียงพอ มีระบบรากแข็งแรง ใช้ดินหรือวัสดุปลูกที่มีธาตุอาหาร และให้ปุ๋ยในปริมาณเหมาะสม เมื่อต้นโตเต็มที่และมีสภาพแวดล้อมเหมาะสมจะมีโอกาสแทงช่อดอกสีขาวขึ้นมาเหนือผิวน้ำ
3. บัวอเมซอนขยายพันธุ์อย่างไร?
วิธีที่สะดวกคือรอให้ต้นแม่สร้างช่อดอก ซึ่งบริเวณข้อของก้านอาจเกิดต้นอ่อนขึ้นมา เมื่อมีใบและรากแข็งแรงแล้วจึงตัดแยกออกจากต้นแม่และนำไปปักลงในดินหรือวัสดุปลูกสำหรับไม้น้ำ
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น
ใส่คำแนะนำในส่วนนี้ได้เลยค่ะ