วิธีปลูกบวบให้โตเร็ว ลูกดก พร้อมวิธีป้องกันโรคและศัตรูพืช
การปลูกบวบให้ติดผลดีไม่ใช่เพียงการให้ปุ๋ยและน้ำเท่านั้น แต่ควรได้รับแสงแดดเพียงพอ มีค้างที่แข็งแรง และมีการผสมเกสรที่สมบูรณ์ เพราะบวบมีดอกตัวผู้และดอกตัวเมียแยกกัน หากแมลงผสมเกสรมีน้อย อาจเกิดปัญหาดอกตัวเมียร่วงหรือผลอ่อนฝ่อได้
นอกจากนี้ บวบยังอาจพบศัตรูพืช เช่น เพลี้ยอ่อน เพลี้ยไฟ แมลงหวี่ขาว หนอนกัดกินใบ ด้วงกินใบ และแมลงวันผลไม้ รวมถึงโรคสำคัญอย่างราแป้ง ราน้ำค้าง ใบจุด และรากเน่า จึงควรตรวจต้นอย่างสม่ำเสมอและจัดการตั้งแต่เริ่มพบอาการ
ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับบวบ
- ชื่อสามัญ: Sponge Gourd, Loofah, Ridge Gourd
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Luffa spp.
- วงศ์: Cucurbitaceae
- ประเภท: พืชเถาล้มลุก
- ส่วนที่รับประทาน: ผลอ่อน ยอด และดอกบางส่วน
- แสงแดด: ประมาณ 6-8 ชั่วโมงต่อวัน
- ดิน: ดินร่วนหรือดินร่วนปนทราย ระบายน้ำดี
- การให้น้ำ: ต้องการความชื้นสม่ำเสมอ แต่ไม่ชอบน้ำขัง
- อายุเริ่มเก็บเกี่ยว: โดยทั่วไปประมาณ 45-70 วัน ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และสภาพแวดล้อม
บวบมีกี่ชนิด
บวบที่นิยมปลูกมีหลายชนิด แต่ที่พบได้บ่อยในประเทศไทย ได้แก่
1. บวบเหลี่ยม
ผลยาว มีสันเป็นเหลี่ยมตามแนวยาว เนื้ออ่อนเมื่อเก็บในระยะที่เหมาะสม นิยมนำไปผัด ต้ม หรือใส่แกง
2. บวบหอม หรือบวบกลม
ผลมีผิวเรียบกว่า เนื้ออ่อนและมีกลิ่นเฉพาะตัว เหมาะสำหรับแกงเลียงและอาหารประเภทต้ม
3. บวบงู
ผลยาวมากและอาจโค้งงอ ลักษณะคล้ายงู นิยมปลูกในบางพื้นที่และต้องมีค้างสูงเพื่อให้ผลห้อยลงได้ดี
บวบควรปลูกช่วงไหน
บวบชอบอากาศอบอุ่นและแสงแดดจัด สามารถปลูกได้เกือบตลอดปีในประเทศไทย หากมีน้ำเพียงพอและพื้นที่ไม่เกิดน้ำขัง
ในฤดูฝนควรระวังเรื่องโรคเชื้อรา ราน้ำค้าง และรากเน่า ส่วนฤดูร้อนควรรักษาความชื้นของดินให้สม่ำเสมอ เพราะบวบมีใบขนาดใหญ่และสูญเสียน้ำค่อนข้างมาก
พื้นที่ปลูกบวบควรเป็นแบบไหน
ควรเลือกพื้นที่ที่ได้รับแสงแดดอย่างน้อยประมาณ 6 ชั่วโมงต่อวัน และมีพื้นที่สำหรับทำค้าง
ไม่ควรปลูกในบริเวณที่อับลมหรือมีน้ำขัง เพราะความชื้นสูงจะเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคใบและราก
วิธีเตรียมดินสำหรับปลูกบวบ
บวบเจริญเติบโตเร็วและต้องการธาตุอาหารค่อนข้างมาก ดินจึงควรร่วนซุย มีอินทรียวัตถุ และระบายน้ำได้ดี
ตัวอย่างส่วนผสมดิน:
- ดินร่วน 2 ส่วน
- ปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอกเก่า 1 ส่วน
- แกลบดำหรือกาบมะพร้าวสับ 1 ส่วน
- วัสดุช่วยระบายน้ำตามความเหมาะสม
หากปลูกลงแปลง ควรพรวนดินและใส่ปุ๋ยหมักก่อนปลูกประมาณ 1-2 สัปดาห์ หากพื้นที่มีน้ำขังง่ายควรยกโคกหรือยกร่องเล็กน้อย
วิธีเพาะเมล็ดบวบ
- เลือกเมล็ดที่สมบูรณ์ ไม่ขึ้นรา และไม่เสียหาย
- สามารถแช่น้ำสะอาดประมาณ 4-6 ชั่วโมงก่อนเพาะ เพื่อช่วยให้เมล็ดดูดน้ำเร็วขึ้น
- เตรียมถุงเพาะหรือกระถางขนาดเล็ก
- หยอดเมล็ดลึกประมาณ 1-2 เซนติเมตร
- กลบดินบาง ๆ
- รดน้ำให้ชุ่มพอประมาณ
- วางในบริเวณที่มีแสงและอากาศถ่ายเท
โดยทั่วไปเมล็ดบวบจะเริ่มงอกประมาณ 3-7 วัน ขึ้นอยู่กับความสดของเมล็ด อุณหภูมิ และความชื้น
ปลูกบวบโดยหยอดเมล็ดลงแปลงโดยตรงได้หรือไม่
สามารถทำได้ และเป็นวิธีที่สะดวก เพราะช่วยลดการกระทบกระเทือนของรากจากการย้ายกล้า
สามารถหยอดประมาณ 2-3 เมล็ดต่อหลุม เมื่อต้นมีใบจริงและเริ่มแข็งแรงแล้วจึงเลือกต้นที่สมบูรณ์ที่สุดไว้ประมาณ 1-2 ต้นต่อหลุม
ระยะปลูกบวบควรห่างเท่าไร
โดยทั่วไปสามารถเว้นระยะประมาณ 50-100 เซนติเมตรระหว่างต้น และประมาณ 1-1.5 เมตรระหว่างแถว ขึ้นอยู่กับพันธุ์และรูปแบบค้าง
หากปลูกชิดมากเกินไป ใบและเถาจะซ้อนกันจนเกิดความชื้นสะสม ทำให้อากาศถ่ายเทไม่ดีและเพิ่มความเสี่ยงต่อราแป้งและราน้ำค้าง
วิธีปลูกบวบในกระถาง
บวบสามารถปลูกในกระถางได้ แต่ควรใช้ภาชนะขนาดใหญ่เพื่อให้รากมีพื้นที่เพียงพอ
- เลือกกระถางขนาดประมาณ 40 เซนติเมตรขึ้นไป
- ควรมีรูระบายน้ำจำนวนเพียงพอ
- ปลูกประมาณ 1 ต้นต่อกระถาง
- ใช้ดินร่วนที่มีปุ๋ยหมักผสมอยู่
- ทำค้างตั้งแต่ต้นยังเล็ก
การปลูกในกระถางต้องตรวจความชื้นบ่อยกว่าปลูกลงดิน เพราะวัสดุปลูกแห้งได้เร็วกว่า
ทำไมบวบต้องทำค้าง
บวบเป็นพืชเถาที่มีมือเกาะและต้องการพื้นที่เลื้อย การทำค้างช่วยให้ต้นได้รับแสงสม่ำเสมอ อากาศถ่ายเท ลดผลสัมผัสดิน และช่วยให้เก็บเกี่ยวได้สะดวก
ค้างสามารถทำจากไม้ไผ่ เหล็ก เชือก หรือตาข่าย โดยควรมีความสูงประมาณ 1.5-2 เมตรขึ้นไป และแข็งแรงพอที่จะรองรับน้ำหนักของเถาและผลจำนวนมาก
รูปแบบค้างที่เหมาะกับบวบ
- ค้างรูปตัว A: แข็งแรงและทำง่าย
- ค้างหลังคา: เหมาะสำหรับสวนที่ต้องการให้ผลห้อยลงด้านล่าง
- ตาข่ายแนวตั้ง: เหมาะกับพื้นที่จำกัด
- ซุ้มบวบ: ใช้เป็นทั้งพื้นที่ปลูกและให้ร่มเงา
บวบต้องการแสงแดดเท่าไร
ควรได้รับแสงแดดอย่างน้อยประมาณ 6-8 ชั่วโมงต่อวัน หากได้รับแสงน้อยเกินไป เถาอาจยืดยาว ใบไม่แข็งแรง ออกดอกน้อย และติดผลไม่ดี
พื้นที่ที่ได้รับแดดช่วงเช้าถึงบ่ายต้น ๆ เหมาะกับการปลูกบวบมาก
วิธีรดน้ำต้นบวบ
บวบต้องการน้ำค่อนข้างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะในช่วงออกดอกและติดผล
- รดน้ำบริเวณโคนต้น
- ควรรดในช่วงเช้า
- รักษาความชื้นของดินให้สม่ำเสมอ
- หลีกเลี่ยงน้ำขังบริเวณราก
- ไม่ควรทำให้ใบเปียกในช่วงค่ำเป็นประจำ
ในช่วงอากาศร้อน ต้นที่ปลูกในกระถางอาจต้องให้น้ำทุกวัน แต่ควรตรวจดินก่อนรด ไม่ควรใช้จำนวนครั้งแบบตายตัว
การคลุมดินช่วยต้นบวบอย่างไร
การใช้ฟางแห้ง ใบไม้แห้ง หรือวัสดุคลุมดินรอบโคนช่วยลดการระเหยของน้ำ ลดวัชพืช และลดการกระเด็นของดินขึ้นใบ
ควรเว้นวัสดุคลุมออกจากโคนต้นเล็กน้อย เพื่อไม่ให้เกิดความชื้นสะสมจนโคนเน่า
วิธีใส่ปุ๋ยบวบ
ระยะแรกหลังปลูก
ควรเน้นให้ต้นสร้างรากและใบ สามารถใช้ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอกเก่า หรือปุ๋ยสูตรเสมอในปริมาณเหมาะสม
ระยะเถาเริ่มเจริญ
บวบต้องการธาตุอาหารสำหรับสร้างเถาและใบ แต่ไม่ควรให้ไนโตรเจนมากเกินไป เพราะอาจทำให้เถาและใบเจริญมาก แต่มีดอกตัวเมียน้อย
ระยะออกดอกและติดผล
ควรให้ปุ๋ยที่มีฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมอย่างเหมาะสม เพื่อสนับสนุนการออกดอก การติดผล และการพัฒนาของผล
ไม่ควรใส่ปุ๋ยชิดโคนต้น และหลังใส่ควรรดน้ำตาม
ทำไมบวบมีแต่ดอกตัวผู้
ในช่วงแรกต้นบวบมักออกดอกตัวผู้มากกว่าดอกตัวเมีย จึงอาจเห็นดอกจำนวนมากแต่ยังไม่มีผล ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ
เมื่อต้นโตและมีความสมบูรณ์มากขึ้นจึงเริ่มสร้างดอกตัวเมียเพิ่มขึ้น
หากต้นโตมากแต่มีแต่ดอกตัวผู้เป็นเวลานาน ควรตรวจดูว่าได้รับปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไปหรือไม่ รวมถึงแสงแดดและสภาพอากาศ
วิธีแยกดอกตัวผู้และดอกตัวเมียของบวบ
ดอกตัวผู้
มีก้านดอกยาวและไม่มีผลเล็ก ๆ อยู่ใต้ดอก ภายในมีเกสรตัวผู้
ดอกตัวเมีย
บริเวณใต้ดอกจะเห็นส่วนที่มีลักษณะคล้ายบวบลูกเล็ก ๆ ซึ่งเป็นรังไข่ หากได้รับการผสมเกสรสมบูรณ์ จะค่อย ๆ ขยายเป็นผล
วิธีช่วยผสมเกสรบวบด้วยมือ
หากมีผึ้งหรือแมลงผสมเกสรน้อย สามารถช่วยผสมเกสรในช่วงเช้าได้
- เลือกดอกตัวผู้ที่กำลังบาน
- เด็ดกลีบดอกออกบางส่วนเพื่อให้เห็นเกสร
- นำเกสรตัวผู้ไปแตะบริเวณกลางดอกตัวเมีย
- ให้ละอองเกสรสัมผัสกับเกสรตัวเมียทั่วบริเวณ
อีกวิธีหนึ่งคือใช้พู่กันสะอาดแตะละอองเกสรจากดอกตัวผู้แล้วนำไปแตะดอกตัวเมีย
ทำไมบวบติดลูกแล้วเหลืองและร่วง
ผลอ่อนที่เริ่มโตแล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ฝ่อ หรือร่วง มักเกิดจากการผสมเกสรไม่สมบูรณ์ แต่ยังมีสาเหตุอื่นได้ เช่น
- แมลงผสมเกสรมีน้อย
- ฝนตกในช่วงดอกบาน
- อากาศร้อนจัด
- ต้นขาดน้ำ
- ธาตุอาหารไม่สมดุล
- ต้นยังไม่แข็งแรง
- โรคหรือแมลงเข้าทำลาย
ควรตัดแต่งเถาบวบหรือไม่
หากต้นมีเถาและกิ่งแขนงจำนวนมากจนแน่น สามารถตัดกิ่งที่อ่อนแอหรือซ้อนกันออกบางส่วน เพื่อให้อากาศถ่ายเทและแสงเข้าถึงทรงพุ่ม
ไม่ควรตัดใบมากเกินไป เพราะใบเป็นแหล่งสร้างอาหารสำหรับการเจริญของผล
ศัตรูพืชที่พบบ่อยในต้นบวบ
1. เพลี้ยอ่อน
เพลี้ยอ่อนมักเกาะบริเวณยอดอ่อนและใต้ใบ ดูดน้ำเลี้ยงทำให้ใบหงิก ยอดชะงัก และอาจเป็นพาหะของโรคไวรัสบางชนิด
วิธีป้องกัน:
- ตรวจยอดและใต้ใบเป็นประจำ
- ใช้น้ำฉีดออกหากมีจำนวนไม่มาก
- กำจัดวัชพืชรอบแปลง
- ควบคุมมดที่อาจช่วยแพร่เพลี้ย
- ใช้ผลิตภัณฑ์สะเดาหรือวิธีที่เหมาะสมตามฉลากเมื่อจำเป็น
2. เพลี้ยไฟ
เพลี้ยไฟเข้าทำลายยอดอ่อน ใบ และดอก ทำให้เกิดรอยซีด ยอดบิด และอาจส่งผลต่อการติดผล
สามารถใช้กับดักกาวเหนียวช่วยตรวจจำนวนแมลง และควรกำจัดวัชพืชที่เป็นแหล่งพักอาศัย
3. แมลงหวี่ขาว
มักพบอยู่ใต้ใบ เมื่อเขย่าต้นจะเห็นแมลงสีขาวขนาดเล็กบินออกมา สามารถดูดน้ำเลี้ยงและเป็นพาหะนำไวรัสบางชนิด
วิธีป้องกัน:
- ใช้กับดักกาวเหนียวสีเหลือง
- ตรวจใต้ใบเป็นประจำ
- ตัดใบที่ระบาดรุนแรง
- กำจัดวัชพืชบริเวณโดยรอบ
4. หนอนกัดกินใบ
หนอนหลายชนิดสามารถกัดกินใบและยอด ทำให้ใบเป็นรูและลดพื้นที่สังเคราะห์แสง
วิธีป้องกัน:
- ตรวจใต้ใบเพื่อหาไข่และหนอน
- เก็บออกด้วยมือเมื่อพบไม่มาก
- ใช้ตาข่ายกันแมลงในช่วงต้นอ่อน
- หากจำเป็นสามารถใช้ชีวภัณฑ์ Bt สำหรับหนอนบางชนิดตามฉลาก
5. ด้วงกินใบ
แมลงปีกแข็งบางชนิดเข้ากัดกินใบและยอดของพืชตระกูลแตง ทำให้ใบเกิดรูจำนวนมาก โดยเฉพาะต้นอ่อนอาจได้รับความเสียหายรุนแรง
ควรตรวจต้นในช่วงเช้า เก็บแมลงออกเมื่อพบ และใช้ตาข่ายกันแมลงในช่วงต้นยังเล็ก
6. แมลงวันผลไม้
แมลงวันผลไม้หรือแมลงวันแตงบางชนิดสามารถวางไข่ในผล ทำให้ผลมีรอยช้ำ เน่า หรือมีหนอนอยู่ภายใน
แนวทางป้องกัน:
- เก็บผลเสียและผลร่วงออกจากแปลงทันที
- ไม่ปล่อยบวบแก่คาต้นนานเกินไป
- ใช้กับดักแมลงวันผลไม้ตามความเหมาะสม
- ห่อผลเมื่อผลมีขนาดเหมาะสม
- รักษาความสะอาดรอบพื้นที่ปลูก
โรคที่พบบ่อยในต้นบวบ
1. โรคราแป้ง
เป็นโรคที่พบได้บ่อยในบวบ อาการเด่นคือมีคราบสีขาวคล้ายแป้งอยู่บนผิวใบ เมื่อรุนแรงใบจะเหลือง แห้ง และลดการสังเคราะห์แสง
วิธีป้องกัน:
- ปลูกไม่ให้แน่นเกินไป
- จัดเถาให้มีอากาศถ่ายเท
- ตัดใบที่เป็นโรครุนแรงออก
- หลีกเลี่ยงการให้ปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไป
- ใช้ผลิตภัณฑ์ป้องกันเชื้อราที่เหมาะสมตามฉลากเมื่อจำเป็น
2. โรคราน้ำค้าง
มักพบในช่วงอากาศชื้นหรือฝนตกต่อเนื่อง ใบอาจเกิดจุดสีเหลืองและเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล โดยด้านใต้ใบอาจพบลักษณะคล้ายเชื้อรา
วิธีป้องกัน:
- ปลูกให้โปร่ง
- หลีกเลี่ยงการรดน้ำให้ใบเปียกช่วงเย็น
- ตัดใบเป็นโรคออกจากแปลง
- ลดความชื้นสะสมในทรงพุ่ม
3. โรคใบจุด
อาจพบจุดสีน้ำตาลหรือดำบนใบ หากระบาดมากใบจะเหลืองและแห้ง
ควรรักษาแปลงให้สะอาด ตัดใบเป็นโรค และหลีกเลี่ยงการใช้กรรไกรที่สัมผัสต้นป่วยแล้วไปใช้กับต้นปกติโดยไม่ทำความสะอาด
4. โรครากเน่าและโคนเน่า
มักสัมพันธ์กับดินเปียกแฉะและระบายน้ำไม่ดี ต้นอาจเหี่ยวทั้งที่ดินยังชื้น ใบเหลือง และโคนต้นมีรอยเน่า
วิธีป้องกัน:
- ใช้ดินโปร่งและระบายน้ำดี
- ไม่ปล่อยให้มีน้ำขัง
- ยกร่องในช่วงฤดูฝน
- ไม่รดน้ำมากเกินไป
5. โรคไวรัสใบด่าง
ต้นที่ติดไวรัสอาจมีใบด่าง ใบหงิก ต้นชะงัก และผลมีรูปร่างผิดปกติ โดยเชื้อไวรัสบางชนิดสามารถแพร่ผ่านเพลี้ยอ่อน เพลี้ยไฟ หรือแมลงหวี่ขาว
โรคไวรัสไม่มีวิธีรักษาให้ต้นกลับมาเป็นปกติ จึงควรเน้นการควบคุมแมลงพาหะ หากพบต้นที่มีอาการรุนแรงควรถอนออกเพื่อลดการแพร่กระจาย
ใบบวบเหลืองเกิดจากอะไร
ใบบวบเหลืองสามารถเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น
- ใบแก่ตามธรรมชาติ
- ให้น้ำมากเกินไป
- ขาดน้ำ
- ธาตุอาหารไม่เพียงพอ
- รากเน่า
- เพลี้ยหรือแมลงดูดน้ำเลี้ยง
- โรคราแป้งหรือราน้ำค้าง
ควรตรวจทั้งด้านบนและใต้ใบ รวมถึงสภาพดินก่อนใส่ปุ๋ยเพิ่ม
ทำไมบวบมีแต่ใบและเถา แต่ลูกน้อย
หากต้นบวบแตกเถาและใบมากแต่ไม่ค่อยมีผล อาจเกิดจาก
- ให้ปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไป
- ได้รับแสงแดดไม่เพียงพอ
- มีดอกตัวผู้มากในช่วงแรก
- ผสมเกสรไม่สมบูรณ์
- ต้นปลูกแน่นเกินไป
- อากาศร้อนหรือฝนตกมากในช่วงดอกบาน
ควรลดการใช้ปุ๋ยไนโตรเจน เพิ่มแสงแดด และช่วยผสมเกสรด้วยมือหากมีแมลงผสมเกสรน้อย
วิธีป้องกันโรคและศัตรูพืชบวบแบบลดการใช้สารเคมี
- ตรวจใต้ใบและยอดเป็นประจำ เพื่อพบเพลี้ย หนอน และแมลงตั้งแต่ระยะแรก
- ทำค้างให้โปร่ง ลดการซ้อนทับของใบและความชื้นสะสม
- กำจัดวัชพืช ลดแหล่งหลบซ่อนของแมลง
- เก็บใบและผลที่เป็นโรคออก ไม่ทิ้งไว้ใต้ต้น
- ใช้กับดักกาวเหนียว ช่วยเฝ้าระวังเพลี้ยไฟและแมลงหวี่ขาว
- ใช้ตาข่ายกันแมลง ในช่วงต้นอ่อน แต่ช่วงออกดอกควรเปิดให้แมลงผสมเกสรเข้าถึง หรือช่วยผสมเกสรด้วยมือ
- ห่อผล เพื่อลดความเสียหายจากแมลงวันผลไม้ในพื้นที่ที่มีการระบาด
- รดน้ำช่วงเช้า ลดความชื้นบนใบในช่วงกลางคืน
- หมุนเวียนพื้นที่ปลูก ไม่ปลูกพืชตระกูลแตงซ้ำที่เดิมต่อเนื่อง
หากจำเป็นต้องใช้สารกำจัดศัตรูพืชควรทำอย่างไร
หากมีศัตรูพืชระบาดรุนแรงและจำเป็นต้องใช้ผลิตภัณฑ์กำจัดแมลงหรือเชื้อรา ควรเลือกชนิดที่ได้รับอนุญาตสำหรับพืชตระกูลแตงและศัตรูพืชชนิดนั้น
ต้องปฏิบัติตามอัตราที่ระบุบนฉลาก และให้ความสำคัญกับ ระยะเว้นก่อนเก็บเกี่ยว เนื่องจากบวบเป็นผักที่มีการเก็บผลต่อเนื่องค่อนข้างบ่อย
บวบเก็บเกี่ยวได้เมื่อไร
โดยทั่วไปบวบสามารถเริ่มทยอยเก็บผลได้ประมาณ 45-70 วันหลังปลูก ขึ้นอยู่กับพันธุ์และสภาพแวดล้อม
ควรเก็บในช่วงที่ผลยังอ่อน เนื้อนุ่ม และเมล็ดยังไม่แข็ง หากปล่อยแก่เกินไป เนื้อจะหยาบและมีเส้นใยมากขึ้น
วิธีสังเกตบวบที่เหมาะสำหรับเก็บกิน
- ผลยังมีสีสดตามลักษณะพันธุ์
- ผิวยังไม่แข็งมาก
- ผลมีขนาดเหมาะสมกับพันธุ์
- กดเบา ๆ แล้วยังรู้สึกว่าเนื้อไม่แข็ง
- เมล็ดภายในยังไม่แก่เต็มที่
วิธีเก็บเกี่ยวบวบ
ควรใช้กรรไกรหรือมีดสะอาดตัดบริเวณก้านผล โดยเหลือก้านติดผลไว้เล็กน้อย
ไม่ควรดึงหรือบิดแรง เพราะอาจทำให้เถาและกิ่งได้รับความเสียหาย
หากต้นให้ผลดี ควรตรวจและเก็บผลทุก 1-3 วัน เพราะบวบสามารถโตเร็วมากหลังติดผล
หากปล่อยบวบแก่จะเกิดอะไรขึ้น
เมื่อปล่อยผลแก่ เนื้อภายในจะค่อย ๆ แห้งและเปลี่ยนเป็นเส้นใยแข็ง โดยเฉพาะบวบหอมบางชนิดสามารถนำผลแก่ไปทำเป็น ใยบวบ สำหรับขัดทำความสะอาดหรือใช้ประโยชน์อื่นได้
หากต้องการเก็บเมล็ดพันธุ์ ควรเลือกผลที่สมบูรณ์และปล่อยให้แก่เต็มที่บนต้นก่อนนำเมล็ดออก
เคล็ดลับปลูกบวบให้ลูกดก
- เลือกพื้นที่ที่ได้รับแดดอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงต่อวัน
- เตรียมดินให้ร่วนและมีอินทรียวัตถุ
- ทำค้างแข็งแรงตั้งแต่ต้นยังเล็ก
- รักษาความชื้นของดินให้สม่ำเสมอ
- ไม่ให้ปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไป
- ช่วยผสมเกสรช่วงเช้าหากมีผึ้งน้อย
- จัดเถาไม่ให้แน่นจนเกินไป
- ตรวจใต้ใบเพื่อหาเพลี้ยและไข่หนอนเป็นประจำ
- เก็บผลเสียออกจากแปลงทันที
- เก็บผลอ่อนสม่ำเสมอเพื่อกระตุ้นให้ต้นออกดอกและผลชุดใหม่
สรุปวิธีปลูกและดูแลต้นบวบ
การปลูกบวบให้เจริญเติบโตดีและให้ผลดก ควรเริ่มจากการเลือกพื้นที่ที่ได้รับแสงแดดอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงต่อวัน เตรียมดินให้ร่วนซุยและระบายน้ำดี รวมถึงทำค้างที่แข็งแรงเพื่อให้เถาเลื้อย
ควรรักษาความชื้นของดินให้สม่ำเสมอ ใส่ปุ๋ยอย่างสมดุล และหลีกเลี่ยงไนโตรเจนมากเกินไปในช่วงออกดอก เพราะอาจทำให้ต้นเน้นสร้างใบและเถามากกว่าการติดผล
ช่วงออกดอกควรสังเกตทั้งดอกตัวผู้และดอกตัวเมีย หากมีแมลงผสมเกสรน้อยสามารถช่วยผสมด้วยมือในช่วงเช้าได้ ส่วนการป้องกันโรคและแมลงควรเน้นการตรวจใต้ใบ จัดเถาให้โปร่ง กำจัดวัชพืช และเก็บผลเสียหรือใบเป็นโรคออกจากแปลงตั้งแต่ระยะแรก
หากได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม ต้นบวบสามารถทยอยออกดอกและให้ผลผลิตต่อเนื่องหลายสัปดาห์ เหมาะอย่างยิ่งสำหรับปลูกเป็นผักสวนครัวประจำบ้าน
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการปลูกบวบ
1. ทำไมบวบออกดอกเยอะแต่ไม่ติดลูก?
ช่วงแรกบวบมักออกดอกตัวผู้มากกว่าดอกตัวเมีย จึงอาจเห็นดอกจำนวนมากแต่ยังไม่มีผล นอกจากนี้อาจเกิดจากการผสมเกสรไม่สมบูรณ์ มีแมลงผสมเกสรน้อย ฝนตกในช่วงดอกบาน หรือได้รับปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไป หากพบดอกตัวเมียแต่ผลอ่อนร่วง สามารถช่วยผสมเกสรด้วยมือในช่วงเช้าได้
2. บวบควรรดน้ำทุกวันหรือไม่?
ไม่จำเป็นต้องกำหนดว่าต้องรดทุกวัน ควรตรวจความชื้นของดินเป็นหลัก บวบต้องการน้ำสม่ำเสมอโดยเฉพาะช่วงออกดอกและติดผล แต่ไม่ชอบน้ำขัง ในช่วงอากาศร้อนหรือปลูกในกระถางอาจต้องรดทุกวัน ส่วนช่วงฝนตกควรลดน้ำตามสภาพดิน
3. ป้องกันหนอน เพลี้ย และแมลงวันผลไม้ในบวบอย่างไร?
ควรตรวจยอดและใต้ใบเป็นประจำ เก็บหนอนและไข่ออกเมื่อพบ กำจัดวัชพืช ใช้กับดักกาวเหนียวสำหรับแมลงดูดน้ำเลี้ยง และเก็บผลเสียออกจากแปลงทันที หากพื้นที่มีแมลงวันผลไม้มาก สามารถห่อผลหรือใช้กับดักที่เหมาะสม รวมถึงใช้ตาข่ายกันแมลงในช่วงต้นอ่อนเพื่อลดการเข้าทำลาย
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น
ใส่คำแนะนำในส่วนนี้ได้เลยค่ะ