ถึงเวลาเปลี่ยนกระถางต้นไม้

ต้นไม้เจริญเติบโตดีหรือเปล่า

สำหรับผู้เลี้ยงต้นไม้แล้ว การดูแลเอาใจใส่และหมั่นสังเกตการเจริญเติบโต แตกกิ่งก้านหรือออกดอก ออกผล เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่สำคัญ เพราะนั่น เป็นสิ่งบ่งชี้ว่า ต้นไม้ของเรา "เจริญเติบโต" การรดน้ำอย่างเดียว ไม่ใช่คำตอบในการดูแลต้นไม้ เพราะต้นไม้ยังมีความต้องการสารอาหารอื่นๆ อีกเช่นเดียวกัน

รดน้ำพรวนดิน

นอกเหนือจากการรดน้ำ เพื่อให้ความชุ่มชื้นกับต้นไม้ โดยเฉพาะกับผู้ปลูก "ไม้กระถาง" แล้ว การพรวนดิน การให้ปุ๋ย ก็เป็นอีกหนึ่งที่สำคัญ ถ้าให้ปุ๋ยเคมีเม็ดสีฟ้า หรือปุ๋ยคอก ซึ่งควรจะให้เป็นประจำทุกเดือนแล้ว การสังเกตความหนาแน่นของดิน ก็เป็นอีกหนึ่งสิ่งสำคัญ เพราะถ้าดินแน่น แข็ง รดน้ำแล้วน้ำไหลออกช้า ก็อาจจำเป็นต้องมีการ "พรวนดิน" หรือปรับเปลี่ยนดิน เพื่อให้น้ำไหลออกได้สะดวก 

ทำไมต้องเปลี่ยนกระถาง

การปลูกต้นไม้ในกระถาง เราจำเป็นจะต้องเลือกกระถางให้เหมาะสม ไม่เล็กหรือใหญ่เกินขนาดของต้นไม้ ทั้งนี้ เพื่อให้ไม้เจริญเติบโตได้ดี แร่ธาตุในดินไม่ถูกน้ำพัดพาออกไปแบบเสียประโยชน์ นอกจากนี้ถ้ากระถางเล็กเกินไป ก็ทำให้ต้นไม้ไม่สามารถเจริญเติบโตได้ หรือโตช้าอีกด้วย

ระหว่างการเปลี่ยนกระถาง อาจมีการตัดแต่งใบที่เหี่ยวเฉา หรือกิ่งก้านที่แห้งตายออกไป เพื่อให้ต้นไม้สามารถแตกกิ่งก้านเพิ่มเติม และเพื่อให้ได้รูปทรงที่สวยงามอีกด้วย

เทคนิคพื้นฐานในการเปลี่ยนกระถาง

โดยปกติกระถางจะมีรูที่ก้นกระถาง โดยเฉพาะกระถางพลาสติก ถ้ากระถางไม่ใหญ่จนเกินไป แนะนำว่า ระหว่างการเปลี่ยนกระถางให้ยกกระถางขึ้น จากนั้น ใช้นิ้วดันที่ก้นกระถาง เพื่อผลักดินออกมา โดยทั่วไป ดินจะออกมาทั้งหมด (เป็นรูปกระถาง) จากนั้นก็นำไปใส่ในกระถางใบใหม่ ซึ่งควรจะมีดินใหม่เช่นกัน

กรณีเป็นกระถางพลาสติกเล็กๆ อาจเป็นกระถางปลูกต้นกระบองเพชร สามารถใช้วิธีบีบกระถางเล็กน้อย จากนั้น ก็คว่ำกระถางและถอดออกมาได้เช่นกัน

วิธีสังเกตว่าควรเปลี่ยนกระถางเมื่อใด

• ต้นไม้โตช้ากว่าปกติ 
• ลำต้นของต้นไม้ ใหญ่จนแน่นกระถาง
• ลักษณะของใบและกิ่งก้าน ยาวเกินขอบของกระถาง
• สังเกตราก ถ้ายาวออกมาด้านนอกของก้นกระถาง แสดงว่าต้องเปลี่ยนกระถางโดยด่วน

 เวลาที่เหมาะที่จะเปลี่ยนกระถางต้นไม้

เวลาในการเปลี่ยนกระถาง แนะนำให้เปลี่ยนในตอนเช้าตรู่ ก่อนแสงแดดส่องถึง ห้ามเปลี่ยนกระถางในเวลากลางวัน อากาศร้อนๆ เพราะโอกาสเสี่ยงที่ต้นไม้อาจเฉาได้

นอกจากนี้ อาจเปลี่ยนกระถางในเวลาเย็น หลังจากอากาศไม่ร้อนแล้ว ก็สามารถทำได้เช่นกัน และที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งคือ ไม่ควรรดน้ำก่อนเปลี่ยนกระถาง เพราะจะทำให้ดินเปียก เละ และเวลาถอดจากถาง อาจทำให้ดินแตกและหลุดออกจากกันได้ ซึ่งอาจส่งผลทำให้รากของต้นไม้ขาดได้เช่นกัน