พลูด่าง ปลูกในห้องน้ำได้ไหม? วิธีปลูกในน้ำและดิน พร้อมการดูแล
ต้นพลูด่าง เป็นไม้เลื้อยยอดนิยมที่คนไทยปลูกกันมานาน ด้วยลักษณะใบคล้ายรูปหัวใจ สีเขียวสลับเหลืองหรือขาวดูสวยงาม เลี้ยงง่าย ทนต่อสภาพแสงที่หลากหลาย และสามารถปลูกได้ทั้งในดินและในน้ำ จึงเหมาะสำหรับผู้ที่เพิ่งเริ่มต้นปลูกต้นไม้ รวมถึงผู้ที่มีพื้นที่จำกัด
อีกหนึ่งสถานที่ที่เรามักเห็นพลูด่างอยู่เป็นประจำคือ ห้องน้ำ เพราะพลูด่างสามารถทนต่อแสงค่อนข้างน้อยและชอบความชื้นในอากาศ อีกทั้งทรงใบสีเขียวยังช่วยเพิ่มความสดชื่นให้กับพื้นที่ได้ดี
อย่างไรก็ตาม การปลูกพลูด่างในห้องน้ำให้สวยและอยู่ได้นาน ไม่ได้ขึ้นอยู่กับความชื้นเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องมีแสงเพียงพอ น้ำสะอาด อากาศถ่ายเท และต้องระวังไม่ให้รากแฉะหรือเน่า
ต้นพลูด่าง คืออะไร
พลูด่างมีชื่อวิทยาศาสตร์ที่ยอมรับในปัจจุบันว่า Epipremnum aureum (Linden & André) G.S.Bunting อยู่ในวงศ์ Araceae
ในเอกสารเก่าหรือบทความบางแห่งอาจพบชื่อ Scindapsus aureus ซึ่งเป็นชื่อวิทยาศาสตร์ที่เคยใช้ในอดีต ปัจจุบันถือเป็นชื่อพ้องของ Epipremnum aureum
- ชื่อไทย: พลูด่าง
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Epipremnum aureum
- ชื่อสามัญ: Golden Pothos, Pothos, Devil's Ivy
- วงศ์: Araceae
- ประเภท: ไม้เลื้อยอายุหลายปี
- การขยายพันธุ์: ปักชำกิ่ง
ลักษณะของต้นพลูด่าง
พลูด่างเป็นไม้เลื้อยที่มีลำต้นอ่อนและสามารถทอดเลื้อยไปตามพื้น หรือเกาะขึ้นไปตามต้นไม้ กำแพง หรือเสาหลักได้ บริเวณข้อของลำต้นสามารถเกิดรากอากาศ ซึ่งช่วยให้ต้นยึดเกาะและดูดความชื้นได้
ใบในระยะที่ปลูกเป็นไม้กระถางมักมีขนาดไม่ใหญ่มาก รูปทรงคล้ายหัวใจ มีสีเขียวสลับลายเหลือง ครีม หรือขาว ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ปลูก
หากปล่อยให้ต้นพลูด่างเลื้อยขึ้นหลักหรือต้นไม้ ได้รับแสงและสภาพแวดล้อมเหมาะสม ใบสามารถค่อยๆ มีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างมากเมื่อเข้าสู่ระยะโตเต็มวัย ดังนั้นใบขนาดใหญ่ไม่ได้หมายความว่าเป็นพลูด่างอีกสายพันธุ์หนึ่งเสมอไป
ทำไมคนนิยมปลูกพลูด่างในห้องน้ำ
สาเหตุหลักที่พลูด่างเหมาะสำหรับใช้ตกแต่งห้องน้ำ ได้แก่
- ทนต่อพื้นที่ที่มีแสงไม่มากได้ค่อนข้างดี
- ชอบความชื้นในอากาศ
- ดูแลง่าย
- ปลูกในน้ำได้ จึงไม่จำเป็นต้องมีดิน
- ใช้พื้นที่น้อย
- สามารถวางบนชั้น แขวน หรือปล่อยให้ห้อยลงมาได้
- ใบสีเขียวช่วยเพิ่มความสดชื่นให้ห้องน้ำ
พลูด่างช่วยฟอกอากาศในห้องน้ำได้จริงไหม
มักมีข้อมูลว่า พลูด่างเป็นต้นไม้ฟอกอากาศ และสามารถดูดซับสารบางชนิดได้ ข้อมูลดังกล่าวส่วนหนึ่งมาจากการทดลองที่ศึกษาพืช ภายในห้องทดลองหรือพื้นที่ปิดที่มีการควบคุมสภาพแวดล้อม
อย่างไรก็ตาม เมื่อนำมาใช้ในบ้านหรือห้องน้ำจริง ต้นพลูด่างจำนวนเพียงไม่กี่ต้นไม่ได้สามารถกำจัดมลพิษ หรือก๊าซต่างๆ ได้มากพอที่จะทดแทนการระบายอากาศ
ดังนั้น หากห้องน้ำมีกลิ่นหรืออากาศไม่ถ่ายเท สิ่งที่ควรให้ความสำคัญเป็นอันดับแรกคือ
- เปิดหน้าต่างหรือช่องระบายอากาศ
- ใช้พัดลมดูดอากาศ
- ทำความสะอาดห้องน้ำอย่างสม่ำเสมอ
- แก้ไขท่อระบายน้ำหรือแหล่งกลิ่น
- รักษาความแห้งและลดการสะสมของเชื้อรา
ส่วนต้นพลูด่างควรถือเป็นไม้ประดับ ที่ช่วยสร้างบรรยากาศสีเขียวและความสดชื่นมากกว่าใช้เป็นอุปกรณ์ฟอกอากาศหลัก
วิธีปลูกต้นพลูด่าง
พลูด่างเป็นต้นไม้ที่ขยายพันธุ์ง่ายมาก โดยสามารถตัดกิ่งจากต้นเดิมแล้วนำไปปักชำในดินหรือแช่น้ำได้
เลือกกิ่งพลูด่างสำหรับปักชำ
เลือกกิ่งที่แข็งแรง ไม่มีโรคหรือแมลง และควรให้กิ่งมี ข้ออย่างน้อย 1–2 ข้อ เพราะบริเวณข้อเป็นตำแหน่งที่สามารถเกิดรากใหม่ได้
ตัดกิ่งใต้ข้อเล็กน้อย แล้วเด็ดใบที่อยู่ใกล้โคนออก เพื่อป้องกันไม่ให้ใบจมน้ำหรือฝังอยู่ใต้ดิน
วิธีปลูกพลูด่างในน้ำ
การปลูกในน้ำเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมมาก เพราะทำง่าย สะอาด และเหมาะกับห้องน้ำหรือพื้นที่ภายในบ้าน
- เลือกกิ่งที่มีข้ออย่างน้อย 1–2 ข้อ
- ตัดกิ่งด้วยกรรไกรสะอาด
- เด็ดใบด้านล่างออก
- ใส่น้ำสะอาดลงในแจกันหรือภาชนะ
- ให้บริเวณข้อหรือรากอยู่ใต้น้ำ
- อย่าให้ใบจมน้ำ
- วางในบริเวณที่ได้รับแสงสว่างแบบรำไร
ต้องเปลี่ยนน้ำบ่อยแค่ไหน
ควรตรวจดูน้ำเป็นประจำ และเปลี่ยนน้ำเมื่อเริ่มขุ่น มีกลิ่น หรือมีตะไคร่สะสม การเปลี่ยนน้ำประมาณสัปดาห์ละครั้งเป็นแนวทางที่ใช้ง่าย แต่สามารถปรับตามสภาพจริงได้
ควรล้างแจกันและรากอย่างเบามือเป็นระยะ เพื่อช่วยลดการสะสมของตะไคร่และสิ่งสกปรก
ปลูกพลูด่างในน้ำต้องใส่ปุ๋ยไหม
ช่วงแรกกิ่งปักชำสามารถแตก roots และใบใหม่ได้จากอาหารสะสมในต้น แต่หากต้องการเลี้ยงในน้ำเป็นเวลานาน ควรมีธาตุอาหารเพิ่มเติมอย่างเหมาะสม
สามารถใช้ปุ๋ยน้ำสำหรับไม้ใบหรือระบบปลูกในน้ำ ในความเข้มข้นต่ำตามคำแนะนำบนฉลาก ไม่ควรใส่ปุ๋ยเข้มข้นเกินไป เพราะอาจทำให้รากเสียหายหรือน้ำเน่าเร็วขึ้น
วิธีปลูกพลูด่างในดิน
หากปลูกพลูด่างในดิน ควรใช้วัสดุปลูกที่โปร่ง มีอินทรียวัตถุและระบายน้ำได้ดี
ตัวอย่างส่วนผสมดินปลูก
- ดินปลูก 2 ส่วน
- กาบมะพร้าวสับ 1 ส่วน
- แกลบดำหรือวัสดุช่วยระบายน้ำ 1 ส่วน
- ปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอกเก่าเล็กน้อย
กระถางต้องมีรูระบายน้ำ เพราะพลูด่างไม่ชอบรากแช่อยู่ในดินเปียกแฉะเป็นเวลานาน
พลูด่างต้องรดน้ำทุกวันหรือไม่
ไม่จำเป็นต้องรดน้ำทุกวัน หากปลูกในดินควรตรวจความชื้นก่อน เมื่อดินชั้นบนเริ่มแห้งจึงค่อยรดน้ำให้ทั่ว จนมีน้ำไหลออกจากรูด้านล่างของกระถาง
การรดน้ำจนดินแฉะตลอดเวลา เป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของรากเน่าและใบเหลือง
ส่วนพลูด่างที่ปลูกในน้ำ ต้องตรวจระดับน้ำไม่ให้ลดจนรากแห้ง แต่ก็ไม่ควรให้น้ำท่วมใบหรือก้านใบทั้งหมด
พลูด่างต้องการแสงแบบไหน
พลูด่างสามารถทนพื้นที่ที่มีแสงน้อยได้ แต่คำว่า "ทนแสงน้อย" ไม่ได้หมายความว่า สามารถอยู่ในห้องมืดสนิทโดยไม่มีแสงธรรมชาติได้ตลอดเวลา
ตำแหน่งที่เหมาะที่สุดคือ แสงสว่างรำไรหรือแสงแดดทางอ้อม เช่น ใกล้หน้าต่างที่มีม่านกรองแสง
หากได้รับแสงน้อยเกินไปเป็นเวลานาน พลูด่างพันธุ์ใบด่างอาจมีลายด่างลดลง และการเจริญเติบโตช้าลง
ในทางกลับกัน แสงแดดแรงโดยตรงเป็นเวลานาน อาจทำให้ใบเกิดรอยไหม้ได้
ห้องน้ำไม่มีหน้าต่าง ปลูกพลูด่างได้ไหม
หากห้องน้ำไม่มีหน้าต่างและแทบไม่มีแสงธรรมชาติ ต้นพลูด่างอาจอยู่ได้ระยะหนึ่ง แต่ในระยะยาวจะเจริญเติบโตไม่ดี
สามารถแก้ไขได้ด้วยวิธีต่างๆ เช่น
- นำต้นออกไปรับแสงสว่างเป็นระยะ
- หมุนเวียนต้นไม้ระหว่างห้องน้ำกับบริเวณที่มีแสง
- ใช้ไฟปลูกต้นไม้ หรือ Grow Light ที่เหมาะสม
ทำไมพลูด่างใบเหลือง
พลูด่างใบเหลืองสามารถเกิดจากหลายสาเหตุ และไม่ควรรีบสรุปว่าเกิดจากขาดปุ๋ยเสมอไป
- น้ำมากเกินไป ทำให้รากขาดอากาศหรือเริ่มเน่า
- น้ำไม่เพียงพอ ปล่อยดินแห้งนานเกินไป
- แสงน้อยเกินไป
- รากแน่นกระถาง
- ปุ๋ยเข้มข้นเกินไป
- ใบแก่ตามธรรมชาติ
พลูด่างรากเน่า ดูอย่างไร
หากพบว่าต้นเหี่ยวทั้งที่ดินยังเปียก ใบเหลืองจำนวนมาก และบริเวณรากมีสีน้ำตาลดำ นิ่ม หรือมีกลิ่นผิดปกติ อาจเป็นอาการของรากเน่า
ควรนำต้นออกมาตรวจราก ตัดรากที่เน่าออกด้วยกรรไกรสะอาด แล้วเปลี่ยนดินใหม่ที่ระบายน้ำดีกว่าเดิม พร้อมลดความถี่ในการรดน้ำ
วิธีทำให้พลูด่างเป็นพุ่มสวย
หากปล่อยให้พลูด่างยาวไปเรื่อยๆ ใบอาจกระจุกอยู่บริเวณปลายเถา สามารถตัดเถากลับเป็นระยะ เพื่อกระตุ้นให้แตกยอดใหม่และช่วยให้ต้นดูแน่นขึ้น
กิ่งที่ตัดออกสามารถนำไปปักชำต่อได้ จึงเป็นวิธีเพิ่มจำนวนต้นพลูด่างที่ง่ายมาก
อยากให้พลูด่างใบใหญ่ทำอย่างไร
หากต้องการให้พลูด่างมีใบใหญ่ การปล่อยให้เลื้อยห้อยลงอย่างเดียวอาจไม่ใช่วิธีที่ดีที่สุด ควรให้ต้น เลื้อยขึ้นด้านบนและมีวัสดุให้รากอากาศยึดเกาะ เช่น เสามอสหรือหลักที่รักษาความชื้นได้
เมื่อได้รับแสงและธาตุอาหารเหมาะสม พลูด่างที่เลื้อยขึ้นสามารถพัฒนาใบที่มีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ เมื่อเข้าสู่ระยะโตเต็มวัย
ใส่ปุ๋ยพลูด่างอย่างไร
พลูด่างเป็นต้นที่ไม่ต้องการปุ๋ยจำนวนมาก สามารถใช้ปุ๋ยละลายช้าหรือปุ๋ยสำหรับไม้ใบ ตามอัตราที่ระบุบนฉลาก
หากใช้ปุ๋ยน้ำควรเจือจางตามคำแนะนำ และไม่ควรเร่งปุ๋ยเพราะต้องการให้ต้นโตเร็ว เพราะปุ๋ยที่เข้มข้นเกินไปอาจทำให้รากและใบเสียหายได้
พลูด่างมีพิษหรือไม่
อีกเรื่องที่ควรรู้ก่อนนำพลูด่างเข้าบ้านคือ ส่วนต่างๆ ของพลูด่างมีผลึกแคลเซียมออกซาเลต
หากกัดหรือรับประทานเข้าไป สามารถทำให้ระคายเคืองบริเวณปาก ลิ้น และลำคอได้ จึงควรวางต้นให้พ้นมือเด็กเล็ก รวมถึงสุนัขและแมวที่ชอบกัดใบไม้
หลังตัดแต่งต้น หากมีผิวแพ้ง่าย ควรล้างมือและหลีกเลี่ยงการนำมือไปสัมผัสดวงตาหรือปาก
เคล็ดลับปลูกพลูด่างในห้องน้ำให้สวย
- ต้องมีแสง แม้พลูด่างทนแสงน้อย แต่ไม่ควรอยู่ในความมืดตลอดเวลา
- อากาศต้องถ่ายเท เพื่อช่วยลดความชื้นสะสมและเชื้อรา
- อย่ารดน้ำมากเกินไป โดยเฉพาะกระถางที่อยู่ในห้องน้ำชื้นอยู่แล้ว
- ถ้าปลูกในน้ำให้เปลี่ยนน้ำเป็นประจำ เพื่อป้องกันน้ำเน่าและตะไคร่
- เช็ดใบเป็นครั้งคราว เพื่อกำจัดฝุ่นและคราบ
- ตัดแต่งเถา เพื่อให้ทรงต้นสวยและแตกยอดใหม่
สรุป
ต้นพลูด่าง (Epipremnum aureum) เป็นไม้เลื้อยที่เหมาะสำหรับมือใหม่ ปลูกง่าย ขยายพันธุ์ง่าย และสามารถปลูกได้ทั้งในน้ำและในดิน
การปลูกพลูด่างในห้องน้ำทำได้ เพราะต้นสามารถปรับตัวกับแสงรำไรและความชื้นได้ค่อนข้างดี แต่ห้องน้ำยังต้องมีแสงและการระบายอากาศอย่างเหมาะสม ไม่ควรใช้ต้นไม้เป็นวิธีหลักในการกำจัดกลิ่นหรือมลพิษทางอากาศ
หากดูแลเรื่องแสง น้ำ การระบายน้ำ และตัดแต่งกิ่งเป็นระยะ พลูด่างสามารถเติบโตได้ดี และเป็นต้นไม้ที่ช่วยเพิ่มพื้นที่สีเขียวให้ทั้งห้องน้ำ บ้าน และสำนักงานได้อย่างสวยงาม
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับต้นพลูด่าง
1. พลูด่างปลูกในห้องน้ำที่ไม่มีแดดได้ไหม?
พลูด่างทนต่อแสงน้อยได้ แต่ยังต้องการแสงสำหรับการสังเคราะห์แสง หากห้องน้ำไม่มีหน้าต่างและมืดมาก ควรนำต้นออกไปรับแสงเป็นระยะ หมุนเวียนต้นไม้ หรือใช้ Grow Light เพื่อช่วยให้ต้นเจริญเติบโตได้ดีในระยะยาว
2. พลูด่างปลูกในน้ำอย่างเดียวได้ตลอดไหม?
สามารถเลี้ยงในน้ำได้นาน แต่ควรเปลี่ยนน้ำและทำความสะอาดภาชนะเป็นประจำ หากเลี้ยงระยะยาวควรให้ธาตุอาหารในปริมาณเหมาะสม เพราะน้ำเปล่าเพียงอย่างเดียวมีธาตุอาหารไม่เพียงพอต่อการเติบโตอย่างต่อเนื่อง
3. พลูด่างช่วยดูดกลิ่นและสารพิษในห้องน้ำได้จริงไหม?
พลูด่างสามารถดูดซับสารบางชนิดได้ในการทดลองภายใต้สภาพควบคุม แต่จำนวนต้นไม้ทั่วไปในห้องน้ำไม่สามารถทดแทนการระบายอากาศได้ หากมีปัญหากลิ่นหรือคุณภาพอากาศ ควรเน้นการทำความสะอาด การแก้แหล่งกำเนิดกลิ่น และการใช้พัดลมดูดอากาศหรือช่องระบายอากาศเป็นหลัก


ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น
ใส่คำแนะนำในส่วนนี้ได้เลยค่ะ